Vondelpark

Een park om in te wandelen, niet om mee te pronken

Het Vondelpark is het grote stadspark van Amsterdam en de buurt gebruikt het elke dag. Mensen joggen, fietsen, lezen in het gras, duwen kinderwagens en nemen een biertje mee naar de grasvelden. Het park beslaat 47 hectare en loopt lang en smal van de Stadhouderskade naar de Amstelveenseweg. Er komen hier jaarlijks zo'n tien miljoen bezoekers.

Het is de wandeling waard omdat je er vanzelf rustiger van wordt. De paden slingeren, de vijvers verschijnen en verdwijnen achter de bomen en je vergeet de straten om je heen. Zo was het ook bedoeld. Het park is aangelegd in Engelse landschapsstijl, zodat je het gevoel hebt de natuur in te lopen.

In de zomer is er een gratis openluchttheater, met muziek, dans en cabaret. En er staat een Picasso op een grasveld.

Hoe het begon

Het park begon als een zakelijk idee. In 1864 kocht een groep welvarende burgers, onder leiding van Christiaan Pieter van Eeghen, een strook drassig veenweiland aan de rand van de stad. Ze richtten een vereniging op om een park aan te leggen voor rijden en wandelen. De huizen die er later omheen zouden komen, moesten meer waard worden doordat er een park naast lag.

Ze huurden de Zochers in, vader en zoon, die veel parken in Nederland ontwierpen. Het eerste deel ging in 1865 open als het Nieuwe Park. Leden kwamen gratis binnen. Andere mensen betaalden entree.

De naam komt van een standbeeld. De architect Pierre Cuypers, die aan de nabijgelegen Vondelstraat woonde, zamelde geld in voor een monument voor de dichter en toneelschrijver Joost van den Vondel. Het werd in 1867 onthuld, met een voetstuk van Cuypers en een beeld van Louis Royer. Mensen noemden de plek al snel Vondels Park en in 1880 werd Vondelpark de officiële naam.

Al in de jaren 1880 en 1890 gaf fietsen hier ruzie. In de Tweede Wereldoorlog namen de Duitse bezetters het park in beslag. Vanaf half november 1944 was het dicht voor publiek, terwijl Amsterdammers die wanhopig om brandhout verlegen zaten er bomen omhakten. In 1953 kon de vereniging het onderhoud niet meer betalen en gaf ze het park aan de stad. In de jaren zestig en zeventig werd het een plek waar, zoals men zegt, bijna alles mocht. Sinds 1996 is het een rijksmonument.

Waar je op moet letten

Zoek het standbeeld van Vondel zelf en laat je daarna door de paden leiden.

Het Blauwe Theehuis is een rond, modernistisch theehuis uit 1937, vlak bij een klein blauw bruggetje. Het is makkelijk te vinden en een fijne plek om te zitten. De rozentuin is van 1936. Het Vondelparkpaviljoen, gebouwd in 1878, is het grote gebouw aan de rand van het park. Het was tientallen jaren het Filmmuseum en is nu het onderkomen van Vondel CS.

Luister naar de parkieten. Halsbandparkieten leven sinds de jaren zeventig wild in het park en je hoort ze eerder dan dat je hun groene flitsen in de bomen ziet.

Het openluchttheater draait van juni tot augustus. De toegang is gratis en een kleine donatie is welkom. Ook als er niets op het programma staat, is het fijn om langs het podium en het grasveld te lopen. Kijk ook naar de banken. De nieuwere gietijzeren banken hebben motieven van lokale planten en dieren en op veel ervan zit een plaatje van mensen die de bank hebben geadopteerd.

Picasso's vis staat op een grasveld, een uitgesneden figuur uit 1965. Joggers lopen er zo voorbij. Neem er even de tijd voor.