Picasso in het Vondelpark

Een Picasso in het gras

De meeste mensen die door het Vondelpark lopen, kijken naar de eenden, de vijvers of naar de persoon op de volgende bank. Weinig mensen kijken naar het beeld op het gazon. Het is een echte Picasso, en hij staat hier sinds 1965.

In Amsterdam heet het werk De Vis. Je kunt er zo naartoe lopen, er omheen lopen en zo lang blijven als je wilt. Er is geen rij, geen bewaker en geen kaartje.

Dat is de charme. Bij een naam als Picasso denk je meestal aan een museum, een stille zaal en een afzetkoord. Hier staat hij buiten, tussen hardlopers, fietsers en mensen met een picknick. Alleen al voor dat contrast is de wandeling het waard.

Het park eromheen

De Vis stamt uit 1965, honderd jaar nadat het park openging. Het park begon in 1865 als Nieuwe Park. Jan David Zocher ontwierp het in Engelse landschapsstijl, met kronkelende paden, open gazons en groepjes bomen. Zijn zoon Louis Paul Zocher ontwierp het laatste deel, dat in 1877 klaar was.

Het begon als een privéproject. Een groep burgers onder leiding van Christiaan Pieter van Eeghen kocht weiland en moeras aan de rand van de stad. In het begin was het park gratis voor leden van hun vereniging, en anderen betaalden om binnen te komen. In 1953 schonk de vereniging het park aan de gemeente.

De Vis kwam in het decennium daarna. In de jaren zestig en zeventig stond het Vondelpark bekend als een plek waar bijna alles mocht. Een Picasso op het gazon past bij die sfeer. In de bronnen die ik heb staat niet hoe het beeld hier terechtkwam, dus ik ga niet gokken.

Er staan nog twee andere beelden in het park. Het ene is Joost van den Vondel, de dichter en toneelschrijver uit de 17e eeuw naar wie het park is genoemd, geplaatst in 1867. Het andere is Mama Baranka van Nelson Carrilho, uit 1985.

Waar je op kunt letten

Blijf eerst een paar stappen achteraf staan en bekijk het geheel. Loop er daarna langzaam omheen. Een beeld dat vanaf het pad zo oogt, kan er van de andere kant heel anders uitzien. Maak dus een hele rondje voordat je bepaalt wat je ervan vindt.

Picasso is beroemd om hoe hij een onderwerp terugbrengt tot een paar gedurfde keuzes. Vraag jezelf af wat je als vis herkent en wat alleen wordt aangeduid.

Kijk dan naar de omgeving. Het gras, de bomen en de open lucht horen bij hoe je het beeld leest. Dit werk is gemaakt om buiten te staan, in wisselend licht.

Let ook op wie er niet kijkt. Hardlopers rennen langs op hun vaste rondje. In de buurt ligt waarschijnlijk iemand te slapen in het gras. Zo leeft De Vis hier: als onderdeel van een gewone middag.

Luister onderweg naar de parkieten. Wilde halsbandparkieten leven sinds de jaren zeventig in het park, en je hoort ze vaak eerder dan je ze ziet.