Sint-Andrieshofje

Een gewone deur aan de gracht

Aan de Egelantiersgracht zie je een rij gewone voordeuren. Een ervan, met de naam erboven geschilderd, geeft toegang tot het Sint-Andrieshofje. Stap naar binnen en de straat verdwijnt. Je loopt door een gang met blauw-witte Delftse tegels en komt uit op een klein, rustig hof.

Het is een van de oudste hofjes van Amsterdam. Alleen het Begijnhof, ruim tien minuten lopen hivandaan, is ouder. Het hofje is klein, dus je hebt er niet lang voor nodig. Het is de wandeling waard omdat er zoveel achter zo'n bescheiden ingang zit.

In het geheim gebouwd, nog steeds bewoond

In 1614 liet een veehouder, Ivo Gerritsz, bijna zijn hele vermogen na om huizen te bouwen voor oudere katholieke vrouwen. Zijn neef, Jan Jansz Oly, schonk de grond. In 1617 ging het hofje open.

De timing was belangrijk. Katholieke instellingen waren toen verboden in het protestantse Amsterdam, dus het hofje werd opgezet zonder stichtingsbrief. Het bleef een groot deel van de 17e eeuw in de familie.

Sinds 1699 wordt het beheerd door dezelfde stichting als het Begijnhof. De huisjes worden nog steeds verhuurd aan alleenstaande vrouwen. Dit is iemands thuis, geen museum, en daarom zijn de huisregels streng.

Waar je op moet letten

Begin met de betegelde gang. Dat is wat iedereen zich herinnert, dus neem er even de tijd voor voordat je verder loopt.

Aan het einde kom je in de tuin. Kijk naar de waterpomp uit de 18e eeuw. Zoek dan de gevelsteen uit het begin van de 17e eeuw. Daarop staat Christus afgebeeld, met de woorden "Vrede sy met U". Voor een plek die begon als een stil katholiek toevluchtsoord passen die woorden goed.

De regels zijn dezelfde als in het Begijnhof. Fluister of zwijg. Fotografeer de ramen niet. Houd je bezoek kort. Als bezoekers te veel lawaai maken, kan de deur dicht gaan. De tegels en de tuin zijn waarvoor je komt, dus richt je camera daarop.