Café Papeneiland

Een bruin café op de hoek

Café Papeneiland staat waar de Prinsengracht en de Brouwersgracht samenkomen, aan het rustige noordelijke uiteinde van de grachtengordel. Van buiten lijkt het een klein, eenvoudig hoekcafé. Binnen is het een echt bruin café: donker hout, versleten tafels, gedempt licht en de sfeer van een ruimte die al heel lang in gebruik is.

Het café dateert uit 1642 en is nog altijd een buurtkroeg. Mensen komen binnen voor een biertje of een kop koffie en blijven even zitten. Dat is de reden om hierheen te lopen. Dit is geen museumstuk. Je zit in een ruimte die al bijna vier eeuwen deze hoek bedient, en je kunt er gewoon iets bestellen.

De naam en de tunnel

Papeneiland betekent ongeveer "eiland van de papen". Na de Reformatie mocht de katholieke eredienst in Amsterdam niet meer in het openbaar plaatsvinden. Katholieken kwamen nog wel samen, maar in schuilkerken binnen gewone huizen, achter gewone deuren. De naam verwijst naar die wereld.

Het bekendste verhaal van het café komt daar uit voort. Volgens de legende liep er een geheime tunnel onder de gracht van het café naar een verborgen katholieke kerk aan de overkant, zodat gelovigen ongezien konden oversteken. Je hoort het verhaal hier vaak vertellen, en het is een mooi verhaal. Zie het als een legende. Niemand kan je een tunnel aanwijzen. Zeker zijn de naam, het jaartal en de echte geschiedenis van de schuilkerken in deze stad.

Bestel je drankje, kijk over het water en bedenk zelf waar de kerk gestaan kan hebben.

Waar je op kunt letten

Begin buiten. Ga op de brug of aan de rand van de gracht staan en kijk naar de hoek. Het gebouw staat vlak aan het water, met aan elke kant een gracht. Merk op hoe klein het is naast de hoge grachtenpanden eromheen.

Ga dan naar binnen en neem de tijd. Kijk naar de houten vloer, het plafond en de oude tafels. Aan de muren hangen kleine details die zich in de loop der jaren hebben opgehoopt. Bruine cafés danken hun naam aan de kleur die ouderdom en tabaksrook aan de muren gaven, en hier zie je het resultaat.

Zit bij het raam als er een plek vrij is. Het uitzicht op de gracht is de halve charme. Er varen boten voorbij, fietsers steken de brug over en het licht op het water verandert in de loop van de middag. Hou je bestelling simpel, een lokaal biertje of een koffie, en blijf zo lang als één drankje duurt.