Rembrandtplein en de Nachtwachtbeelden

Een plein vernoemd naar een schilder

Rembrandtplein is een groot, open plein in het centrum van Amsterdam, en de man naar wie het is vernoemd staat er middenin. Het standbeeld is van gietijzer, op een grijs granieten voetstuk. Op het voetstuk staat een replica van zijn handtekening. Het staat buiten, is gratis en altijd te bezoeken. Tien of vijftien minuten is genoeg.

Het plein draagt zijn naam omdat Rembrandt van Rijn van 1639 tot 1656 een huis in de buurt bezat. Dat huis ligt op korte loopafstand, en daar komen we aan het eind op terug.

De Nachtwacht in brons

Veel mensen komen voor de levensgrote bronzen figuren die vroeger rond het standbeeld stonden. Het was een bronzen versie van Rembrandts beroemdste schilderij, De Nachtwacht, gemaakt door de Russische kunstenaars Mikhail Dronov en Alexander Taratynov. Ze verschenen voor het eerst in 2006, bij de 400e verjaardag van zijn geboorte. Na drie jaar reisden ze naar New York, Moskou en Oranienbaum in Rusland. In 2012 kwamen ze terug op het heringerichte plein.

Dit moet je weten voordat je gaat. Volgens onze bronnen zijn de figuren op 12 februari 2020 weggehaald. De plaatselijke ondernemersvereniging kon het met de kunstenaars niet eens worden over huren of kopen. Reken er dus niet op dat je de groep nog aantreft. Als de bronzen figuren voor jou belangrijk zijn, informeer dan eerst ter plekke. Het standbeeld van Rembrandt zelf staat er altijd.

Van botermarkt tot uitgaansplein

Voordat het een plein was, maakte dit deel uit van de middeleeuwse verdedigingswerken. Hier stond een poort, de Regulierspoort. In 1655 was de stad er al voorbij gegroeid, en boeren kwamen er boter, zuivel en gevogelte verkopen. De plek werd de Botermarkt. In 1668 had de poort een waag. Elke herfst kwam er kermis, en dansorkesten en circustenten namen de plaats in van de kramen van de boeren.

De markt bleef bestaan tot 1876. Toen werd het standbeeld, in 1852 gemaakt door beeldhouwer Louis Royer, van de rand van het plein naar het midden verplaatst, en het plein kreeg de naam van de schilder. Het standbeeld is in één stuk gegoten. Het is het oudste bewaard gebleven standbeeld in de openbare ruimte van Amsterdam.

In het begin van de twintigste eeuw werd het plein een centrum van het uitgaansleven. In de straten eromheen openden hotels, cafés en uitgaansgelegenheden, en er kwamen kunstenaars, jongeren en arbeiders. De huidige inrichting, met grijze granieten tegels, plantenbakken, bomen en een kleine fontein, stamt uit een renovatie die in december 2009 klaar was.

Waar je op moet letten

Loop één keer rond het standbeeld en lees de handtekening op het voetstuk. Kijk dan omhoog naar de gebouwen. Het grootste, aan de overkant van de Utrechtsestraat, werd in 1926 ontworpen door Bert Johan Ouëndag en Hendrik Petrus Berlage als hoofdkantoor van de Amsterdamsche Bank. De bank vertrok in 2002. Na een verbouwing van vijf jaar ging het in 2011 weer open als kantoor- en winkelgebouw, simpelweg The Bank genoemd.

Aan de rand van het plein staan gras en bomen. De cafés eromheen zetten de oude traditie van de kermisdagen voort, en je kunt er goed zitten om het plein te bekijken.