Vlooienmarkt Waterlooplein

Een markt op gedempte grachten

Het Waterlooplein is de oudste vlooienmarkt van Amsterdam, en nog steeds een echte werkmarkt. De kraampjes vullen het plein naast de Stopera, het gebouw waarin zowel het stadhuis als de opera zit. Er staan zo'n 300 kramen, en de markt is elke dag open behalve op zondag. Je vindt er tweedehands kleding, oude platen, fietsonderdelen, camera's, serviesgoed, legerspullen en veel dingen die moeilijk te beschrijven zijn.

Rondlopen is gratis en je mag er zo lang blijven als je wilt. Ga zonder boodschappenlijstje. Het plezier zit in de rustige ronde, het oppakken van spullen en het kijken hoe mensen afdingen.

Hoe het plein ontstond

Voor Amsterdamse begrippen is het plein jong. Het ontstond in 1882, toen de Leprozengracht en de Houtgracht werden gedempt. Het is genoemd naar de Slag bij Waterloo in 1815.

De markt kwam daarna. De gemeente besloot dat de Joodse kooplieden die werkten in de nabijgelegen Jodenbreestraat en Sint Antoniesbreestraat hun kramen naar het nieuwe plein moesten verplaatsen. In 1893 werd het een dagelijkse markt, op zaterdag gesloten vanwege de joodse sabbat. Tttientallen jaren was dit het hart van de handel in de Joodse buurt.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de buurt leeggehaald. De nazi's pakten de bewoners op en stuurden hen naar concentratiekampen. In 1941 was de markt op het Waterlooplein verdwenen. Na de oorlog lag de buurt verlaten, en de markt kwam terug als de vlooienmarkt die je nu ziet. Denk daaraan als je tussen de kramen loopt. De koopwaar is vrolijk, maar de grond heeft een zware geschiedenis.

Waar je op moet letten

Begin met omhoog kijken. Aan de ene kant staat de Stopera, een groot modern blok van baksteen en glas naast de Amstel. Aan de andere kant staat de Mozes en Aäronkerk, een kerk die het plein wat ouder karakter geeft.

Kijk daarna naar de tafels. De beste kramen zijn vaak de rommelige: dozen vol ansichtkaarten, door elkaar gewarde sieraden, gereedschap, oude kaarten en prenten. Sommige kramen verkopen nieuwe spullen, zoals souvenirs en goedkope kleding, dus let op de kramen die duidelijk tweedehands zijn. Daar vind je de echte schatten.

Als je van Nederlandse popgeschiedenis houdt: de markt heeft zijn eigen lied. In 1969 scoorden Johnny Kraaykamp en Rijk de Gooyer een hit met "Oh Waterlooplein", met Nederlandse tekst over de vlooienmarkt. De melodie is dezelfde als die van het Franse lied "Les Champs-Élysées".

De omgeving van het plein is ook de oude buurt van Rembrandt. Het Museum Het Rembrandthuis is naast de deur, en de schedelpoort van het Zuiderkerkhof ligt een paar minuten verderop aan de Sint Antoniesbreestraat. Beide laten zien hoeveel ouder dit deel van de stad is dan het plein zelf.