Noordermarkt

Een plein voor markten

De Noordermarkt is een open plein in de Jordaan, aan de Prinsengracht, waar de Westerstraat op de gracht uitkomt. In het midden staat de Noorderkerk, en langs de randen liggen cafés en restaurants. Op de meeste dagen is het een rustig hoekje met een kerk, wat bomen en een paar fietsen. Op marktdagen loopt het vol.

Op zaterdag is een deel van het plein ingericht voor een biologische boerenmarkt. Die bestaat sinds 1987. Ernaast is een tweede markt met tweedehands spullen, antiek en curiosa. Op maandagochtend is er weer markt, en de Westerstraatmarkt ernaast is vooral voor textiel. Al in de 17e eeuw verkochten de kramen vooral kleding en aardewerk, dus het plein is al heel lang een plek voor stoffen en tweedehands spullen.

Hoe het plein aan zijn naam kwam

Het plein werd in 1616 aangelegd en heette eerst de Prinsenmarkt, naar de Prinsengracht ernaast. De Noorderkerk was klaar in 1623, en al snel noemden mensen het hele plein de Noordermarkt. De naam die de stad zelf had bedacht, verloor het. Tot 1655 was een groot deel van het plein het kerkhof, dus de open ruimte waar je nu overheen loopt lag ooit vol graven.

Het plein heeft ook een verleden van protest. In de jaren 70 en 80 liep de Jordaan leeg en werd het er duurder. Van 1977 tot 1987 hielden bewoners elk jaar een Noordermarktfestival dat voortkwam uit een protest tegen precies dat.

Februari 1941

Het ernstigste stuk geschiedenis hier vind je op de kerkmuur. In februari 1941 hielden de organisatoren van de Februaristaking hun eerste openbare bijeenkomsten op dit plein. De staking was een protest tegen de nazi-deportaties van Joden. Een plaquette op de zuidkant van de Noorderkerk herinnert eraan. Een andere plaquette gedenkt buurtgenoten uit de Jordaan die in de oorlog zijn omgekomen.

Neem even de tijd om ze te lezen voordat je naar de kramen kijkt.

Waar je op kunt letten

Bij de ingang van de kerk staat een bronzen monument voor de Jordaanoproer, gemaakt door Sofie Hupkens. Aan de noordoostkant van het plein staat een standbeeld van Woutertje Pieterse en Femke, gemaakt door Frits Sieger in 1971. Je loopt er allebei gemakkelijk langs als je naar de markt kijkt.

Kijk dan naar de kerk zelf, een gebouw uit de 17e eeuw dat het plein nog steeds beheerst. Als je op een rustige dag komt, ga dan met je rug naar de gracht staan en je ziet hoe de straten, de Lindenstraat, Boomstraat en Noorderkerkstraat, allemaal op het open plein uitkomen. De cafés aan de noordkant zijn door de jaren heen veranderd. Proust en Finch, twee bekende, sloten in 2018, en restaurant Bordewijk, open sinds 1985, sloot in oktober van dat jaar. Café Papeneiland is een korte wandeling verderop als je daarna een bruin café uit 1642 wilt.