MUSEUM
Multatuli Museum
Het geboortehuis van schrijver Multatuli.
Een ongewenst geboortehuis
Multatuli dacht dat hij aan de meer aanzienlijke Haarlemmerdijk was geboren. Laat in zijn leven vertelde zijn bewonderaar Jan Zürcher hem dat het anders zat: zijn geboortehuis stond in de smalle Korsjespoortsteeg. De schrijver was er niet blij mee. In dat huis zit nu het Multatuli Museum, waar je de man niet alleen via zijn reputatie leert kennen, maar ook via zijn bezittingen.
Multatuli was het pseudoniem van Eduard Douwes Dekker, geboren in 1820. Zijn roman *Max Havelaar*, verschenen in 1860, stelde de Nederlandse koloniale misstanden in Indië aan de kaak. Je hoeft het boek niet gelezen te hebben om hier iets interessants te vinden. Het huis brengt een groot schrijver terug tot de schaal van een kamer, een boekenkast en een meubelstuk waarop bezoekers ooit mochten zitten.
Lees eerst het huis
Blijf voor je naar binnen gaat even staan in de Korsjespoortsteeg en kijk omhoog. Het gebouw heeft een extra verdieping, die is toegevoegd nadat de familie van Multatuli hier woonde. Je ziet zijn geboortehuis dus niet in de oorspronkelijke staat.
In 1819 woonden hier zijn ouders met hun kinderen, een naaister en, in de kelder, een kruier met zijn vrouw. Houd al die mensen onder één dak in gedachten. Dit was gedeelde woonruimte, niet een huis waar alleen het gezin van een schrijver woonde.
Als je vanaf de Brouwersgracht komt, op zo’n vier minuten lopen, voelt de smalle straat heel anders aan dan de gevelwand langs de gracht. Anders dan in het Anne Frank Huis, waar een verborgen woonruimte centraal staat in het bezoek, vertelt dit huis een groot deel van zijn verhaal via de persoonlijke voorwerpen die er bewaard zijn gebleven.
De chaise longue en de reizende urn
Zoek de chaise longue waarop Multatuli in 1887 overleed. De latere museumgeschiedenis van het meubel heeft een verrassend ongedwongen hoofdstuk. Tot haar pensioen in 1988 liet gids Jacqueline Roelfsema oplettende bezoekers die zich netjes gedroegen erop zitten. Dat zegt iets over hoe het er vroeger in het museum aan toeging en is geen uitnodiging om het nu zelf te proberen. Het laat ook zien hoe direct een gids bezoekers ooit met de schrijver in contact bracht.
De sierurn heeft een al even persoonlijke geschiedenis. Multatuli’s weduwe Mimi nam zijn as bij elke verhuizing mee. In 1920 stond ze de urn af voor een tentoonstelling. De as werd in 1948 overgebracht naar een gedenkteken, voordat de lege urn in dit huis terechtkwam. Bedenk als je ernaar kijkt dat dit het omhulsel is dat met Mimi meereisde, niet de plek waar de resten van de schrijver nu rusten.
De boekenkast van een lezer
Mimi schonk Multatuli’s eigen boekenkast in 1930. Een verslag uit 1997 beschreef hoe die in het museum stond, met ongeveer 400 boeken. Van slechts zeven was met zekerheid bekend dat Multatuli ze niet zelf had doorgebladerd.
Dat is een mooi detail om mee te nemen tijdens je bezoek aan de kamers. Dit waren niet zomaar boeken die bij elkaar waren gezocht om de tijd van een schrijver te laten zien. Bijna allemaal hoorden ze bij zijn eigen leeswereld en waren ze door zijn handen gegaan. Vraag naar de boekenkast en neem er de tijd voor als die te zien is. Samen met de chaise longue en de lege urn maakt hij dit geboortehuis tot een plek die gaat over het leven dat volgde: lezen, schrijven, de dood en de mensen die besloten wat bewaard moest blijven.
Goed om te weten
- Je vindt het museum in de Korsjespoortsteeg.
- Reken op ongeveer vier minuten lopen vanaf de Brouwersgracht.
- Blijf buiten even staan om de later toegevoegde verdieping te bekijken.
- Vraag naar Multatuli’s boekenkast en of die te zien is.
- Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website









