DiscoverAround

MUSEUM

Embassy of the Free Mind

Amsterdam · Museum · Betaald

De Bibliotheca Philosophica Hermetica van Joost Ritman in het Huis met de Hoofden.

★ 4,5 Google★ 4,3 TripAdvisor

Een bibliotheek vol ongewone ideeën

Embassy of the Free Mind brengt de wereld van alchemie, mystiek en hermetische filosofie uit de Bibliotheca Philosophica Hermetica naar een grachtenhuis aan de Keizersgracht. In oktober 2017 opende schrijver Dan Brown hier het museum. Hij kende de collectie al goed: hij had er regelmatig onderzoek gedaan voor zijn thrillers. Deze boeken waren voor hem werkmateriaal, niet zomaar oude banden achter glas.

De Amsterdamse zakenman Joost Ritman begon de bibliotheek in 1958 en stelde haar in 1984 open voor het publiek. Met de verhuizing naar dit huis in 2017 kreeg de collectie een museale plek voor een breder publiek. Centraal staat de relatie tussen God, de kosmos en de mens. Je hoeft de vaktermen niet te kennen voordat je binnenstapt. De afbeeldingen bieden een ingang tot onderwerpen die op papier lastig kunnen lijken.

Lees de zes gezichten

Kijk omhoog voordat je Keizersgracht 123 binnengaat. Het Huis met de Hoofden werd gebouwd in 1622. De zes gebeeldhouwde gezichten stellen Apollo, Ceres, Mercurius, Minerva, Bacchus en Diana voor. Mercurius, de god van de handel, en Minerva, de godin van de wijsheid, staan aan weerszijden van de hoofdingang. Samen verbeelden ze het ideaal van de wijze koopman.

Er is een veel bloederiger verklaring, maar dat is een legende. Een verhaal dat in 1836 werd opgetekend, vertelt dat een dienstmeisje genaamd Elsje met een zwaard zes rovers onthoofdde die het huis waren binnengedrongen. De hoofden zouden aan hen herinneren. Kijk nog eens naar de klassieke goden en je kunt het verhaal onderscheiden van wat het steenwerk laat zien. Net als de figuren op de gevelstenen van De Drie Hendricken geven deze beelden een Amsterdams huis een leesbare identiteit.

Een toevluchtsoord en een teruggekeerde schouw

De band van de familie De Geer met het huis begon in 1634. Lodewijk en Laurens de Geer waren rijke ondernemers die vrijdenkers steunden en hielpen hun werk in druk te laten verschijnen. Hun huisbibliotheek telde zo’n 6.000 boeken. De handelswereld die je in de buurt terugziet in de voormalige pakhuizen aan de Brouwersgracht, had hier een tegenhanger in de financiering van de wetenschap.

In 1656 verbleef de geleerde Jan Amos Comenius hier als gast van Laurens de Geer. Hij had zijn huis, boeken en manuscripten verloren bij een brand in Polen. Tussen vrienden en beschermers in Amsterdam begon hij zich weer thuis te voelen, schreef hij. Dat maakt dit huis meer dan een passend decor voor een bibliotheek: het had al eerder een verdreven denker onderdak geboden.

Zoek in de grote zaal naar de marmeren schouw met het alliantiewapen van Lodewijk de Geer en zijn vrouw Adrienne Gérard. De schouw werd in 1908 verwijderd en stond tientallen jaren in het Stedelijk Museum. In 1983 keerde hij terug naar zijn oorspronkelijke plek.

Afbeeldingen, boeken en een gekraakte code

De vaste opstelling toont 200 reproducties van illustraties uit handschriften en vroege gedrukte boeken. Neem de tijd voor afzonderlijke afbeeldingen in plaats van alle tradities tegelijk te willen doorgronden. In de tentoonstellingsruimte op de eerste verdieping zijn wisselende exposities en zeldzame boeken te zien; in de leeszaal staan zo’n 2.000 moderne boeken.

Onderzoek levert hier nog altijd onverwachte resultaten op. Tijdens een congres in Embassy of the Free Mind in 2019 presenteerde onderzoeker Megan Piorko een manuscript dat verband hield met de alchemisten John en Arthur Dee. Het bevatte een versleutelde passage. Richard Bean kraakte die in 2021: de tekst was een recept voor de steen der wijzen. Daarmee was niet aangetoond dat het recept werkte. Wel kwam aan het licht wat de schrijver had verborgen, een nuttig onderscheid om in gedachten te houden als je deze mysterieuze bladzijden bekijkt.

Goed om te weten

  • Ga naar Keizersgracht 123 en kijk uit naar de zes gebeeldhouwde hoofden boven de ingang.
  • Trek ongeveer een uur uit voor het huis, de illustraties en de leeszaal.
  • Dagelijkse rondleidingen helpen je op weg bij de minder bekende onderwerpen in de collectie.
  • Bekijk het programma voor de maandelijkse lunchconcerten in de grote zaal.
  • Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website

Wat mensen zeggen