MUSEUM
Body Worlds Amsterdam
Bekijk het menselijk lichaam van binnen in een tentoonstelling op zeven verdiepingen met echte, geplastineerde preparaten.
Echte lichamen aan het Damrak
Body Worlds Amsterdam laat het menselijk lichaam van binnen zien, met echte menselijke resten die door plastinatie bewaard zijn gebleven. De tentoonstelling zit in het voormalige American Express-gebouw aan het Damrak, vlak bij de mozaïeken van de Beurspassage. Bij de opening in 2014 vertelde Kim Middelbosch aan de lokale omroep AT5 dat de oude kluis van het gebouw een spiegelkamer zou worden. De boodschap was dat geluk in jezelf zit. Dat ongewone hergebruik van een kluis past bij de titel van de tentoonstelling: The Happiness Project.
Verspreid over zeven verdiepingen leggen ongeveer 200 anatomische preparaten een verband tussen spieren, organen en lichaamsstelsels en vragen over gezondheid en geluk. Anders dan de wassen beelden bij Madame Tussauds zijn dit geen gelijkenissen die door beeldhouwers zijn gemaakt. Je kijkt naar geconserveerd menselijk weefsel. Dat verschil kan het bezoek boeiend maken, maar ook confronterend.
Hoe conservering anatomie zichtbaar maakt
De Duitse anatoom Gunther von Hagens ontwikkelde plastinatie in 1977. Bij dit proces worden vocht en vet vervangen door kunststoffen, waardoor het weefsel droog en stabiel blijft. Hele lichamen kunnen zo in houdingen worden gezet die laten zien hoe spieren samenwerken, in plaats van elk onderdeel apart te bekijken.
De meeste volledige lichamen zijn afkomstig van mensen die ervoor kozen hun lichaam aan onderwijs en wetenschap te schenken. Hun identiteit en doodsoorzaak worden niet bekendgemaakt. Houd die menselijke achtergrond in gedachten terwijl je kijkt. De houdingen maken de anatomie begrijpelijker, maar het blijven de resten van individuele mensen.
In 2014 bracht kunstenaar Yvonne Zonnenberg die blik op de binnenkant naar de stoep voor het gebouw. Ze beschilderde een levend model om de spieren onder haar huid zichtbaar te maken en veranderde haar zo in wat de reportage een ‘levend plastinaat’ noemde. Voorbijgangers bleven staan om te kijken. Binnen laten de geconserveerde lichamen hetzelfde veel gedetailleerder zien: achter de vertrouwde menselijke omtrek zitten structuren die we zelden zien.
Kijken, tekenen en aanraken
De tentoonstelling is ook gebruikt als plek om via kunst te studeren. Een persmap van Body Worlds uit 2016 beschrijft de Artist Days, waarop amateurkunstenaars en professionele kunstenaars de preparaten konden tekenen. Blootgelegde spieren, botten en bloedvaten dienden als anatomische modellen. Probeer met diezelfde aandacht te kijken: volg één spier en doe dan een stap terug om te begrijpen welke plek die in het hele lichaam heeft.
Aanraken is normaal gesproken verboden. In 2016 bood Body Worlds tijdens Blind Day echter al een bijzondere uitzondering. Blinde en slechtziende bezoekers konden geplastineerde preparaten met hun handen onderzoeken. Dit was een speciaal evenement voor toegankelijkheid, niet de gebruikelijke manier van bezoeken. Het bood een andere manier om vormen te begrijpen die de meeste bezoekers alleen met hun ogen waarnemen.
Neem de tijd voor de afdaling
De route begint met de lift naar het zesde niveau en loopt door de tentoonstelling naar beneden, tot in de kelder. Reken op ongeveer anderhalf tot twee uur. Lees niet alles in hetzelfde tempo, maar blijf eens staan bij een volledig lichaam en vergelijk dat daarna met de kleinere organen en weefseldoorsneden.
Het thema geluk loopt als een rode draad door de anatomie en verbindt lichaamsstructuren met stemming, gezondheid en dagelijkse keuzes. Zie het als een uitnodiging om na te denken, niet als een persoonlijk voorschrift. De indrukwekkendste momenten zijn vaak eenvoudiger: beseffen hoeveel werk er achter een gewone beweging zit, of zien hoe nauw de losse onderdelen van het lichaam op elkaar aansluiten.
Goed om te weten
- Loop vanaf Amsterdam Centraal over het Damrak naar de tentoonstelling.
- Reken op anderhalf tot twee uur voor de route naar beneden.
- De meeste verdiepingen zijn bereikbaar met de lift; het kleine gedeelte in de kelder is niet rolstoeltoegankelijk.
- De teksten aan de muur zijn in het Nederlands en Engels.
- Fotograferen mag, maar raak de preparaten niet aan.
- Dit zijn echte menselijke resten; bedenk voor het bezoek of kinderen daar klaar voor zijn.
- Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website









