DiscoverAround

VERBORGEN PAREL

De mozaïeken van de Beurspassage

Amsterdam · Verborgen parel · Gratis

Een winkelpassage omgetoverd tot een kathedraal van mozaïeken, glas en kroonluchters rond het water van de stad: ‘Amsterdamse Oersoep’.

Een visfontein en een onderwaterwereld

Bij de opening van de Beurspassage in 2016 dronk burgemeester Eberhard van der Laan het eerste flesje water uit de bronzen vissenkopfontein. De kunstenaars noemden het ‘tolerantie-elixer’. Zoek die vis als je door de passage loopt: het is een werkende kraan, niet zomaar nog een versiering in een passage die er vol mee staat.

Deze voetgangersverbinding tussen Damrak en Nieuwendijk is bekleed met een kunstwerk dat Amsterdamse Oersoep heet. Mozaïeken, glas, spiegels en kroonluchters veranderen een winkeldoorsteek in een onderwaterwereld. Je bent vlak bij de Dam, met Body Worlds ernaast, maar neem rustig een paar minuten voor de passage in plaats van er alleen doorheen te lopen.

Van een tegeltableau naar een hele passage

De opdracht begon met de vraag om één tegeltableau. Kunstproducent Mothership breidde dat uit tot een complete omgeving, met de vloer, het plafond en de verlichting in één ontwerp. Het werk dateert uit 2016. Net als het tegeltableau onder Centraal Station brengt het een groot kunstwerk naar een plek waar mensen normaal haastig doorheen lopen.

Water is de rode draad die alles verbindt. Amsterdam ontstond bij een dam in de Amstel, en ‘oersoep’ verwijst naar het idee dat het leven in water is begonnen. Hier wordt dat een dichte, organische wereld boven je hoofd en om je heen. Neem wat afstand om het geheel te bekijken en kom dan dichterbij om te zien hoe kleine stukjes samen de grotere beelden vormen.

Achter de oude passage schuilt ook een grimmiger verhaal over water. Op 16 februari 1963 verwoestte een brand het C&A-gebouw waarin de passage zat. Volgens het verslag van de brandweer Amsterdam-Amstelland was het Damrak bevroren, waardoor het moeilijk was om aan water te komen. Tijdens het opruimen vroren de brandslangen stijf.

Fietsresten en een regenboog

Kijk eerst omhoog naar de kroonluchters. Voor het kunstwerk uit 2016 lieten Hans van Bentem en zijn medewerkers zich inspireren door een Tsjechische kapel die versierd is met botten en schedels. In hun Amsterdamse versie gebruikten ze fietsresten. Zoek tussen de hangende vormen naar herkenbare fietsonderdelen. De grootste kroonluchter is opgedragen aan Rembrandt.

Zoek daarna in het plafondmozaïek naar een verftube waar een regenboog uit stroomt. In 2016 legde Van Bentem uit dat die stond voor het kleurrijke karakter van Amsterdam en de tolerantie tegenover de lhbtiq-gemeenschap. De regenboog is dus meer dan een kleuraccent: hij draagt hetzelfde idee uit als het ‘tolerantie-elixer’ van de fontein.

Ook de met bladgoud versierde spiegels en de terrazzovloer verdienen aandacht. Laat je blik van het plafond naar beneden dwalen, in plaats van het hele bezoek omhoog te kijken.

De kant van de Nieuwendijk

Op de hoek van de passage aan de Nieuwendijk vind je nog een lokaal verhaal met een lange geschiedenis. De grootvader van Lars en Maikel van der Linde begon hier in 1937 zijn bakkerij. De specialiteit is vanille-ijs waar de slagroom doorheen is gemengd, in plaats van erbovenop geschept.

Draai je voor je de passage verlaat nog even om en kijk terug. Vanuit de andere richting overlappen de kroonluchters elkaar anders en laten de spiegels een andere hoek zien. Zoek de bronzen vis nog eens en volg dan het mozaïek omhoog: een gewone winkelpassage is een plek geworden om even stil te staan en te kijken.

Goed om te weten

  • Loop vanaf Centraal Station over het Damrak richting de Dam; reken op ongeveer tien minuten.
  • De passage verbindt het Damrak met de Nieuwendijk, naast Body Worlds.
  • Neem een lege fles mee als je de kraan met de bronzen vissenkop wilt gebruiken.
  • Ga zo staan dat je de doorloop vrijhoudt en bekijk dan het plafond en de vloer.
  • Loop in beide richtingen door de passage voor verschillende uitzichten.

Wat mensen zeggen