BEZIENSWAARDIGHEID
Nederlands Watermuseum
Een watermuseum voor kinderen bij een voormalige molen in Park Sonsbeek, waar interactieve opstellingen uitleggen hoe zoetwater wordt beheerd, drinkwater wordt geleverd en afvalwater wordt gezuiverd.
Een watermuseum dat onderliep
In 2023 kreeg het Nederlands Watermuseum iets te veel van zijn eigen onderwerp te verwerken. Een waterleiding in de buurt barstte, waarna het water langs de muren en trappen van het museum stroomde. Directeur Monique Verber zei dat het museum meer water had gekregen dan het wilde. Een ongewoon letterlijke kennismaking met een museum over zoetwaterbeheer, drinkwatervoorziening en het zuiveren van gebruikt water.
Je vindt het in de voormalige Bagijnemolen in Sonsbeek, naast de Sint-Jansbeek. Het museum opende in 2004 en richt zich vooral op kinderen. Het gaat hier om meer dan het water dat je ziet op plekken als de AKU-fontein: dit museum laat zien welke systemen water ons dagelijks leven in brengen en wat er daarna mee gebeurt.
Van molen naar visvijvers
De omgeving vertelt een deel van het verhaal. De oude watermolen dateert uit de 16e en 17e eeuw en staat aan de beek waar Arnhem omheen is gegroeid. Kijk voordat je de tentoonstellingen bezoekt even naar de molengebouwen en hoe ze met het water verbonden zijn.
In 1912 moest Peter Scholten, de laatste molenaar in wat nu de museumingang is, zijn moestuin afstaan voor visvijvers. Zijn koeienstal werd een aquarium. Na zijn dood opende zijn weduwe een café in het molenaarshuis. Dit gebouw ging dus niet rechtstreeks van molen naar museum. Ook viskweek, bezoekers en horeca werden onderdeel van de geschiedenis.
Zoek op het voormalige aquariumgebouw naar de ingang met het opschrift ‘AQUARIUM’. De bewaard gebleven letters herinneren aan die verandering van gebruik. Een kanaal uit 1913 leidde beekwater door het gebouw naar de forellenkwekerij. Het water was hier niet alleen aankleding: het werd met een specifiek doel over het terrein geleid.
Een kikker uit de bouwput
Het museum begon met een kleiner idee. In 1998 stelde waterschapsbestuurder H. van Brink voor om in de voormalige molen een informatiecentrum voor waterschap Rijn en IJssel te maken. Met hulp van anderen groeide dat plan uit tot het Nederlands Watermuseum.
De start van de bouw kreeg in 2002 een toepasselijk waterige ceremonie. De Arnhemse burgemeester Krikke bediende een kraan om het logo van het museum, een springende kikker, uit de volgelopen bouwput te vissen. Die bouwput was voor het ondergrondse museum. De oude gebouwen boven de grond vertellen dus maar een deel van het verhaal van de plek waar je naar binnen gaat.
Dammen, vermommingen en riolen
De kindgerichte aanpak van het museum haalde ook de televisie. In een aflevering van het kinderprogramma De Museumbende uit 2005 deed presentator Sipke Jan Bousema zich voor als een Zuid-Afrikaanse koning. Zijn vermomming begon door de mand te vallen toen zijn pruik verschoof. De kinderen bouwden dammen en trokken door het nagebouwde riool van het museum.
Die aflevering geeft een goed beeld van de aanpak: water uitleggen met dingen die kinderen zich kunnen voorstellen en zelf kunnen uitproberen, in plaats van alleen met technische termen. Houd tijdens je bezoek de echte beek en het oude aquariumkanaal in gedachten. Buiten dreef het water het werk aan en maakte het viskweek mogelijk. Binnen draait het museum om de praktische vragen rond het beheersen, leveren en zuiveren van water.
Goed om te weten
- Loop door Sonsbeek en zoek de voormalige molen.
- Neem naast de tentoonstellingen ook de tijd om de oude gebouwen te bekijken.
- Let op het opschrift ‘AQUARIUM’ bij de ingang.
- Ga je met kinderen, leg dan het verband tussen de waterthema’s in het museum en de beek buiten.
- Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website







