VERBORGEN PAREL
De Gele Rijder
Een bronzen ruiter van Gijs Jacobs van den Hof op het Gele Rijdersplein in Arnhem, waar ooit de kazerne van de Gele Rijders stond, met paard en ruiter van alle kanten te bekijken.
Het jubileum dat te vroeg kwam
De Gele Rijder, het bronzen ruiterbeeld van Gijs Jacobs van den Hof in Arnhem, overleefde een nogal pijnlijke vergissing rond een jubileum. In 1963 bereidden Arnhemmers een feest voor ter ere van het 200-jarig bestaan van de Gele Rijders. Defensie wees erop dat dit jubileum pas in 1993 zou vallen. Het feest werd afgelast, maar het beeld kwam er wel. Prins Bernhard onthulde het in 1963.
Dat is een mooi verhaal om in je achterhoofd te houden als je ernaartoe loopt. Dit was niet zomaar een monument dat voor een correct gedateerd militair jubileum werd besteld. Het kwam voort uit de band van Arnhem met de Gele Rijders, het Korps Rijdende Artillerie, en uit een lokaal initiatief om die band een zichtbare plek in de stad te geven.
Je vindt het op het Gele Rijdersplein, op ongeveer twee minuten lopen van de AKU-fontein. Neem de tijd om rond het bronzen beeld te lopen, in plaats van er alleen langs te gaan op je route door het centrum.
Eerst een kazerne, daarna een parade
De grond onder het beeld is net zo belangrijk als de figuur erboven. Hier stond ooit de Willemskazerne van de Gele Rijders. De kazerne werd tijdens de Slag om Arnhem in 1944 verwoest. De ruiter herinnert dus aan de militaire aanwezigheid op precies deze plek, niet alleen aan een regiment met een algemene band met de stad.
Wil je meer weten over de slag zelf, dan vertelt Airborne at the Bridge over de gevechten rond de Rijnovergang. Hier draait het om het verlies van de kazerne en de poging om de band tussen Arnhem en zijn vroegere militairen nieuw leven in te blazen.
In 1961, voordat het beeld er stond, hielden 200 oud-Gele Rijders een parade op het pas geopende plein. Een comité onder leiding van P. Hoefsloot zette zich met steun van prins Bernhard in voor de terugkeer van het korps. Stel je voor hoe die voormalige rijders hier samenkwamen, twee jaar voor de onthulling. De parade laat zien hoeveel vastberadenheid er achter het monument zat, ook nadat de jubileumplannen waren gestrand.
Een beeld waar de maker aan twijfelde
Voor de onthulling was er nog een probleem. In 1962 was Gijs Jacobs van den Hof niet tevreden met zijn gipsmodel. Ook de gemeenteraadsleden die kwamen kijken waren niet onder de indruk: ze noemden het saai en houterig. Er was geen tijd meer om een nieuw ontwerp te maken voordat prins Bernhard het bronzen beeld het jaar daarop onthulde.
Doe met dat ongewoon openhartige oordeel in gedachten een paar stappen achteruit en bekijk paard en ruiter samen. Kijk daarna eens vanuit een andere hoek. Vind je de compositie stijf, of heeft die juist de ingetogenheid die je van een militair monument zou verwachten? Je hoeft het niet met de raadsleden eens te zijn.
Het uiteindelijke bronzen beeld brengt verschillende verhalen samen: een kazerne die in de oorlog werd verwoest, veteranen die terugkeerden voor een parade, een te vroeg berekend jubileum en een beeldhouwer die niet opnieuw kon beginnen. Hier kun je zelf een oordeel vormen over het werk, met in je achterhoofd hoe onzeker de weg naar het plein was.
Goed om te weten
- Je vindt het beeld op het Gele Rijdersplein.
- Het is ongeveer twee minuten lopen vanaf de AKU-fontein.
- Kom bij daglicht om paard en ruiter van verschillende kanten te bekijken.
- Houd wat ruimte om achteruit te stappen en het hele beeld te zien.









