The Amsterdam Dungeon

Een wandeling door het duistere verleden van de stad

The Amsterdam Dungeon is een show binnen, midden in het oude centrum. Acteurs in kostuum leiden je door een reeks zalen, elk met een ander jaar tussen 1542 en 1753. Je ontmoet een beul, een rechter, een heksenjager en een spookzeeman. Je kijkt niet alleen toe. De acteurs pikken mensen uit de groep, en misschien moet je zelf een rol spelen.

Het wordt gerund door Merlin Entertainments, het Britse bedrijf achter de London Dungeon en de zusterlocaties in York, Berlijn en Hamburg. Elke locatie vertelt de geschiedenis van de eigen stad. De Amsterdamse opende in september 2005 en houdt zich aan lokale verhalen: executies, de Tachtigjarige Oorlog, spookverhalen en een paar legendes. De toon is theatraal en vaak grappig, niet echt eng. De shows hebben zelfs een Scare-o-Meter-score van 1 tot 5.

Een kerk onder de show

Het gebouw is het mooiste deel van het verhaal. De Dungeon zit in een kerk, de Nieuwezijdse Kapel, die in 1970 sloot. Er is niets van de kerk gesloopt. De decors, de ruimtes achter de schermen en de kantoren kunnen allemaal weer weg, dus het gebouw zou ooit weer een kerk kunnen worden.

De kapel staat ook boven op een aantal echte graven. Bezoekers zien er niets van.

Waar je op kunt letten

Binnen zie je de kerk helemaal niet. De enige aanwijzing is op het Galgenveld, waar de stem van een acteur uit de koepel naar beneden galmt. Luister maar goed.

De zalen spelen met de lokale geschiedenis. In de scène van de Vliegende Hollander zit je in een louche bar die 't Aepjen heet. Dezelfde naam hoort bij een echt houten huis aan de Zeedijk, het houten huis aan de Zeedijk 1, ongeveer tien minuten lopen. In de scène van Black John sta je in een anatomisch theater, waar het lijk van een moordenaar ligt die de volgende dag door Rembrandt geschilderd zou worden. Op het Galgenveld laat de Nachtwacht je het lichaam van Elsje Christiaens zien. Een andere zaal is een rechtbank van de Bloedraad uit 1571, waar een rechter zondaars aanwijst in naam van Filips II van Spanje. Ook een spiegellabyrint, bedoeld als de kronkelende straten van de stad, hoort bij de route.

Eén rekwisiet mag best een glimlach geven. Je ziet een graf dat van Rembrandt zou zijn. Het is een toneelgraf. De schilder ligt in werkelijkheid begraven in de Westerkerk, een korte wandeling verderop door het centrum.

De show is door de jaren heen veranderd. Attracties en zalen zijn gekomen en gegaan, en de Vliegende Hollander en het Galgenveld zijn vrij recente toevoegingen. De details uit oudere verhalen kloppen dus misschien niet met wat je ziet.