VERBORGEN PAREL
Merwedeplein
Anne Frank met haar tas, voor de flat waar ze woonde voordat ze onderdook: maar weinig bezoekers weten het beeld te vinden.
Een meisje kijkt om
In 1941 hing Anne Frank uit het raam van Merwedeplein 37 om haar buren Tiny Burger en Aat van Kalken te zien vertrekken voor hun huwelijk. In hun trouwfilm is te zien hoe ze toekijkt. Het zijn de enige bewaard gebleven bewegende beelden van Anne. Als je bij haar standbeeld staat, met het huis in zicht, kun je dat korte moment uit haar leven plaatsen in de straat waar het gebeurde.
Het bronzen beeld van Jet Schepp laat een ander vertrek zien: Anne die in 1942 met haar tassen vertrekt om onder te duiken en nog even omkijkt naar huis. Dit is een woonplein, op ongeveer een kwartier lopen van de Albert Cuypmarkt. De twaalf verdiepingen hoge Wolkenkrabber staat op twee minuten lopen. Hier draait het om een kind en het huis dat ze achterliet.
Een boekhandelaar brengt haar thuis
In 1942 kochten Anne en haar vader haar dagboek in de boekhandel om de hoek. Tientallen jaren later zette boekhandelaar Gert-Jan Jimmink zich in voor een standbeeld van haar op dit plein. In 2004 verzamelde hij 1.200 handtekeningen en hielp zo een plek voor het beeld te krijgen.
Schepp had het oorspronkelijke beeld in 1994 gemaakt met het Merwedeplein in gedachten. De gemeente wees het af, waarna Purmerend het kocht en in 1996 aan de Anne Franklaan plaatste. Voor het Merwedeplein werd uiteindelijk een iets grotere versie gemaakt.
Burgemeester Job Cohen onthulde het op 9 juli 2005. De plechtigheid begon met een minuut stilte voor de slachtoffers van de aanslagen in Londen die week. Annes schoolvriendin Jacqueline van Maarsen las voor over hun eerste ontmoeting op school. Ze zei dat Anne een monument juist op dit plein prachtig zou hebben gevonden. Een islamitische en een Joodse leerling lazen elk de tekst van de ander voor. Muziek begeleidde de voordrachten.
Wat ze achterliet
Het beeld herinnert aan de ochtend van maandag 6 juli 1942. Anne verliet met haar ouders, Otto Frank en Edith Frank-Holländer, de gezinswoning aan Merwedeplein 37-II om naar het onderduikadres aan Prinsengracht 263 te gaan. Haar zus Margot was al vooruitgegaan met Miep Gies. Anne nam haar roodgeruite dagboek mee.
Andere spullen bleven achter. Voordat ze onderdook, gaf Anne een blik met knikkers aan haar buurmeisje Toosje Kupers. In 2014 meldde de NOS dat Kupers ze tientallen jaren in een kast had bewaard en ze soms voor haar kleinkinderen tevoorschijn haalde, voordat ze ze aan het Anne Frank Huis gaf. Het waren gewone spullen om mee te spelen, veilig bewaard lang nadat hun eigenares was vertrokken. Anne stierf op haar vijftiende.
Naast het bronzen beeld
Kijk goed naar Annes kleren. Schepp laat haar zien met meerdere lagen kleding over elkaar. Dat detail mis je makkelijk als je alleen even stopt voor een foto. Volg daarna de draai van haar hoofd naar het ouderlijk huis. Die blik achterom is de kern van het beeld: ze vertrekt, maar haar aandacht is nog bij het huis.
Neem een paar rustige minuten voor het beeld. De voordeuren en woningen eromheen maken dit monument begrijpelijk, zonder dat er een grootse omgeving nodig is. Er wonen hier nog steeds mensen, dus blijf op de stoep als je het gebouw bekijkt. Bel niet aan en kijk niet door de ramen naar binnen. Houd je aandacht bij het beeld: een jong meisje met haar tassen, dat achteromkijkt.
Goed om te weten
- Je vindt het beeld op het Merwedeplein, tegenover Annes vroegere woning op nummer 37.
- Gebruik een reisplanner voor het openbaar vervoer naar het Merwedeplein.
- Het beeld staat buiten, is gratis te bezoeken en is altijd toegankelijk.
- Neem een paar rustige minuten om de kleding en de blik achterom te bekijken.
- Houd rekening met bewoners: bel niet aan en kijk niet door de ramen naar binnen.









