DiscoverAround

KASTEEL

Kasteel Schaloen

Limburg · Kasteel

Een omgracht mergelkasteel in Oud-Valkenburg, met lichte steen, torens en een watermolen. Kom voor de buitenkant en het omliggende landschap.

★ 4,3 Google

Een kasteel aan de Geul

Kasteel Schaloen is een omgracht mergelkasteel in Oud-Valkenburg, tussen de bomen in het Geuldal. In oktober 1944 verbleven hier onder andere meer dan 3.000 militaire duiven. De 278th Signal Pigeon Company van het Amerikaanse leger nam haar intrek in het kasteel en de bijgebouwen en gebruikte de vogels om berichten over te brengen. Ze bleven er tot februari 1945.

Tegenwoordig is de aankomst rustiger. De oprijlaan loopt langs een watermolen naar een poortgebouw, met daarachter het kasteel en de bijgebouwen. Kom voor de lichte steen, de gracht en de samenhang tussen de gebouwen en het omliggende landschap. Het hoofdgebouw is niet te bezichtigen. Bij deze stop draait het dus om de buitenkant, anders dan bij een bezoek aan het interieur van bijvoorbeeld Kasteel Hoensbroek in Heerlen.

Brand, herbouw en spitse torens

De oudste schriftelijke vermeldingen van Schaloen dateren uit 1381, maar de oorsprong van het gebouw gaat verder terug. In 1575 werd het bijna door brand verwoest. In 1656 herstelde Johan Reinier Hoen van Cartils het huis samen met Johanna Maria van der Merwijck. Een Latijnse inscriptie herinnert aan hun werk. Let op de verschillende soorten mergel in de muren: bij opeenvolgende restauraties zijn materialen hergebruikt.

Veel van het silhouet dat je nu ziet, komt voort uit de verbouwing door Pierre Cuypers in 1894. Hij voegde de westelijke toren en een traptoren aan de voorkant toe, verhoogde de uitspringende hoektorentjes en deelde de gevels opnieuw in. Het resultaat is een middeleeuws gebouw dat is aangepast aan een 19e-eeuws beeld van een kasteel.

Schaloen heeft ook een familieband met Kasteel Valkenburg. Graaf Maximiliaan Hendrik Laurens Hoen de Cartils, die Schaloen in 1782 erfde, kocht de ruïnes van Valkenburg. Ze bleven tot 1919 in de familie.

Bomen, water en een landgoed in gebruik

In 1943 bezocht architect en meubelontwerper Gerrit Rietveld Schaloen tijdens een tocht langs Limburgse kastelen. Hij tekende het gebouw en besteedde daarbij vooral aandacht aan de bomen eromheen. Dat is ook voor jezelf een goede manier om te kijken: neem genoeg afstand om het huis als onderdeel van het landschap te zien, in plaats van alleen op de torens te letten.

De gracht wordt gevoed door de Molenbeek, een zijtak die in de 16e eeuw de hoofdstroom van de Geul was. De mergelstenen Schaloensmolen dateert uit 1699 en doet nu dienst als demonstratiemolen. Let bij de bijgebouwen op het baksteenwerk met mergelbanden en de muurankers die het jaartal 1701 vormen.

De waterrijke ligging brengt ook gevaar met zich mee. Tijdens de overstromingen van juli 2021 kwam het water in de kelders van Schaloen flink hoog te staan. Joke Bot stuurde hotelgasten met kaarsen naar boven, voor het geval de stroom zou uitvallen.

Drie beelden bij de brug

Aan de religieuze monumenten bij de brug, bekend als de Drie Beeldjes, is een plaatselijke legende verbonden. De heer van Schaloen, Maximilianus Henricus Hoen de Cartils, zou ze in 1739 hebben laten oprichten om Ruprecht te verjagen, een geest die zijn paard liet schrikken. De kluizenaar Arnoldus Haessen had hem dat aangeraden. Zie de geest als folklore, maar de monumenten als een echt onderdeel van de geschiedenis van het landgoed.

De huidige beelden zijn vervangingen. In juni 1968 verdwenen de houten Maria en Johannes van de ene op de andere dag. Enkele weken later werd ook Christus gestolen. De Maastrichtse kunstenaar Sjef Eymael maakte in 1973 nieuwe beelden van gewapend beton. Hier sta je dus voor een beeldengroep met een verhaal waarin een 18e-eeuwse legende samengaat met een heel praktische reactie op diefstal.

Goed om te weten

  • Ga naar Oud-Valkenburg, aan de weg tussen Valkenburg en Schin op Geul.
  • Reken op ongeveer twintig minuten lopen vanaf Kasteel Valkenburg.
  • Het hoofdgebouw is niet te bezichtigen; richt je bezoek op de buitenkant en het landgoed.
  • Draag comfortabele wandelschoenen voor de toegangsweg en de paden.
  • Controleer bij nat weer de plaatselijke omstandigheden rond de Geul.
  • Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website

Wat mensen zeggen