DiscoverAround

KASTEEL

Kasteel Bleijenbeek

Limburg · Kasteel

Een omgrachte kasteelruïne in Noord-Limburg, met een poort uit 1688 en resten van een zaalvleugel rond een binnenplaats.

Een kasteel verwoest door oorlog

Kasteel Bleijenbeek is een omgrachte kasteelruïne aan de weg van Afferden naar Siebengewald in Noord-Limburg. In februari 1945 verdedigden Duitse parachutisten het tegen geallieerde aanvallen met steun van tanks. Daarna bombardeerden Typhoons van de RAF het kasteel en de voorburcht, waardoor het gebouw in puin achterbleef. De kapotte muren die je hier ziet, zijn de resten van een woonhuis en vesting waaraan meer dan zes eeuwen is gebouwd.

Bleijenbeek hoort bij hetzelfde brede verhaal van Limburgse kastelen als Kasteel Hoensbroek en Kasteel Valkenburg. Hier loont het om even stil te staan bij wat er nog over is: een poort, delen van een zaalvleugel en de omtrekken van gebouwen rond een binnenplaats.

Een vesting die een beleg doorstond

De bouw begon kort voor 1300 met een rechthoekig, omgracht complex van baksteen en mergel. Het verving een ouder kasteel bij de Maas in Afferden, dat waarschijnlijk door een overstroming verloren was gegaan. Opeenvolgende eigenaren verbouwden en vergrootten Bleijenbeek. Kort na 1405 kwamen er een zaalvleugel en een kelder bij; van beide zijn delen bewaard gebleven.

In 1579 nam de militair Maarten Schenck van Nydeggen Bleijenbeek met geweld in en versterkte de verdediging met aarden wallen. Het jaar daarop, toen hij voor Spanje vocht, belegerden Staatse troepen het kasteel. De verdediging bleek zo sterk dat ze hun poging opgaven. In 1589 keerden de kansen: Spaanse troepen namen het kasteel na een beleg van twee maanden in.

In de 17e eeuw omsloten vier vleugels de binnenplaats. Let op de natuurstenen omlijsting van de hoofdpoort. Daarvan is veel bewaard gebleven, en het opschrift dateert het werk op 1688. Het is een handig herkenningspunt tussen muren uit verschillende bouwfasen.

Jezuïeten, een kapel en brandweerlieden op de fiets

Nadat Duitsland de jezuïeten in 1872 had verdreven, bood Franz Egon van Hoensbroeck hun onderdak in Bleijenbeek. In 1883 woonden hier 72 jezuïeten. Een kleine kapel die zij bouwden, staat nog altijd in het bos ten noorden van de ruïne, als herinnering aan het religieuze leven op het landgoed.

Die kapel en het kasteel ontsnapten in 1903 ternauwernood aan een andere ramp, toen het kloostergebouw van de jezuïeten in brand vloog. De brandspuit van Afferden kon niet worden gebruikt. De eerste Duitse brandweerlieden kwamen vanuit Goch op de fiets en richtten zich erop de vlammen bij het kasteel en de kapel weg te houden. Het contrast met de militaire verwoesting vier decennia later is groot: deze keer staken mensen de grens over om de gebouwen te redden.

De kamer achter de muren

In het najaar van 1944 zocht de familie Groetelaars onderdak in de Paradijszaal van het kasteel. De ouders sliepen in een bed, de kinderen op tegen elkaar geschoven fauteuils. De zaal dankte haar naam aan de figuren van Adam en Eva op de schouw. Als je aan die geïmproviseerde slaapkamer denkt, krijgt de ruïne iets huiselijks. Dit waren kamers waar kinderen sliepen, niet alleen muren die soldaten verdedigden.

Een stichting die E.C.M. Jurgens, kleinzoon van de laatste particuliere eigenaar, eind 2009 oprichtte, zette zich in om de resten veilig te stellen. De consolidatie werd op 21 mei 2016 afgerond, toen Het Limburgs Landschap het beheer overnam. Wat er staat, is geen herbouwd kasteel. Kijk naar de poort, de resten van de zaal en de binnenplaats, en probeer beide beelden vast te houden: de versterkte vesting en het toevluchtsoord voor een gezin.

Goed om te weten

  • De ruïne ligt aan de weg van Afferden naar Siebengewald.
  • Reken op ongeveer een halfuur om de overgebleven muren te bekijken.
  • Draag stevige schoenen voor een bezoek aan het landgoed.
  • Let op de poort uit 1688 en de overgebleven delen van de zaal.
  • De kleine jezuïetenkapel staat in het bos ten noorden van de ruïne.
  • Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website

Wat mensen zeggen