DiscoverAround

KASTEEL

Slot Loevestein

Gelderland · Kasteel

Een kasteel met een slotgracht en een voormalige staatsgevangenis aan de Waal en de Afgedamde Maas, met torens, aarden wallen en ontsnappingsverhalen.

★ 4,4 Google★ 4,0 TripAdvisor

Een kasteel met een uitweg

Slot Loevestein is een kasteel met een slotgracht en een voormalige staatsgevangenis aan de Waal en de Afgedamde Maas. De bekendste gevangene verliet het slot in een boekenkist. Op 22 maart 1621 ontsnapte Hugo de Groot dankzij een plan van zijn vrouw Maria en hun dienstmeid Elsje. De bewakers waren eraan gewend geraakt dat de kist met boeken naar binnen en naar buiten ging en controleerden hem niet meer zo vaak. Na twee jaar gevangenschap werd een vertrouwde levering zijn uitweg.

Het kasteel staat op de westelijke punt van Munnikenland, ten noordwesten van Poederoijen. Tegenwoordig is het een museum, maar de omliggende rivieren en uiterwaarden verklaren de ligging nog altijd beter dan welke kaart ook. Vanaf deze plek kon je het verkeer controleren, geld innen en mensen gevangenhouden.

Riviertol en buskruit

Rond 1360 gebruikte ridder Dirc Loef van Horne een illegale riviertol om de uitbouw van Loevestein tot kasteel deels te bekostigen. Toen de graaf van Holland de tol ontdekte, raakte Dirc het kasteel kwijt. De rivieren die de omgeving voor bezoekers zo aantrekkelijk maken, waren ook een bron van inkomsten en conflicten.

In 1570 kwam Herman de Ruijter vermomd als monnik binnen en nam hij Loevestein in. Troepen die hem moesten ondersteunen, liepen vertraging op door de vorst. Bij de herovering van het kasteel kwam hij om in een brand die hij zelf met buskruit had gesticht. Het is een veel grimmiger verhaal dan alleen die vermomming doet vermoeden.

Later kreeg Loevestein moderne verdedigingswerken en werd het onderdeel van de Oude en daarna de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De militaire functie eindigde in 1951. Tussen de kastelen van Gelderland, waaronder ook Kasteel Ammersoyen in Maasdriel en Kasteel Waardenburg in Neerijnen, is Loevestein zowel een middeleeuwse woning als een versterkt complex.

Leven in de gevangenis

Hugo de Groot was niet de enige gevangene die een uitweg vond. In 1627 trouwde de gevangengenomen predikant Arnoldus Geesteranus hier met Suzanna van Oostdijk. Ze woonden vier jaar in een kasteelkeuken. In 1631 ontsnapte hij met zes andere predikanten. Hun jaren in die keuken laten de huiselijke kant van de gevangenis zien: achter de gesloten deuren konden ook een huwelijk en een huishouden bestaan.

Een andere gevangene, Simon van Halewijn, bracht zijn tijd door met het knopen van netten voor plaatselijke vissers. In april 1696 ontsnapte hij door een gat onder zijn bed. Het kwam uit in de kapel eronder, vanwaar hij de uitgang van het kasteel bereikte. Houd deze verschillende routes in gedachten terwijl je het gebouw bekijkt: een kist die door de poorten werd gedragen, een gezamenlijke ontsnapping van predikanten en een gat dat twee verdiepingen met elkaar verbond.

Bekijk de verdedigingswerken

Neem buiten de tijd om het kasteel te onderscheiden van de vesting die er later omheen kwam. Het kasteel heeft een zaalgebouw, twee hoektorens en een poorttoren, omringd door een eigen gracht. De ruimere vesting heeft twee grachten en vijf bastions, met verschillende gebouwen daarbinnen. Kijk vanaf de brede aarden wallen naar de dicht bij elkaar staande torens om die verschillende lagen te herkennen.

Water is hier nog altijd meer dan een verdedigingsmiddel. Loevestein ligt in een onbeschermde uiterwaard, en bij hoogwater kan de enige toegangsweg onderlopen. In het omringende landschap leven veel verschillende planten en dieren. Kijk vanaf de vesting terug over dat open terrein: dezelfde rivieren die Loevestein macht gaven, kunnen het nog steeds van de buitenwereld afsluiten.

Goed om te weten

  • Rijd vanuit Poederoijen via de Schouwendijk naar het slot.
  • Controleer bij hoogwater voor vertrek of het slot bereikbaar is.
  • In het seizoen varen er voet- en fietsveren naar Gorinchem en Woudrichem; controleer de actuele dienstregeling.
  • Neem naast het kasteel ook de tijd voor de buitenste vestingwerken.
  • Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website

Wat mensen zeggen