DiscoverAround

KASTEEL

Kasteel Radboud

Noord-Holland · KASTEEL

Een middeleeuws kasteel naast de haven van Medemblik, met bewaard gebleven torens, woonvertrekken en een Ridderzaal waarvan het balkenplafond is teruggebracht.

★ 4,4 Google★ 3,8 TripAdvisor

Een toevluchtsoord naast de haven

Kasteel Radboud staat aan de oostkant van de haven van Medemblik. Toen de Friese strijder Grutte Pier in 1517 aanviel en de stad in brand stond, liet kasteelvoogd Joost van Buren de inwoners binnen schuilen. De aanvallers wisten het kasteel niet in te nemen. Deze muren zijn dus meer dan een middeleeuws decor: ze maakten het verschil tussen de brandende stad en een veilige schuilplaats.

Vijfhonderd jaar later bracht die aanval een heel andere vloot over het water. In 2017 staken inwoners van Kimswerd, het geboortedorp van Grutte Pier, met een vredesvloot het IJsselmeer over om excuses aan te bieden. Hun tocht door Medemblik eindigde hier bij Kasteel Radboud.

Het kasteel van een graaf, de naam van een koning

Het kasteel dateert uit 1288 en werd gebouwd als onderdeel van het netwerk van dwangburchten van Floris V. Die dienden niet alleen ter verdediging, maar ook om controle te houden. Floris wilde bescherming tegen Friese invallen en uitvalsbases om de pas onderworpen West-Friezen onder zijn gezag te houden. Ondanks de woonvertrekken heeft hier nooit een adellijke familie gewoond.

De naam Radboud gaat veel verder terug. Volgens de legende staat het kasteel op de fundamenten van een burcht van de Friese koning Radboud. De kroniek van Cornelius Aurelius uit 1517 plaatste de koninklijke residentie in Medemblik. Dat bewijst niet dat dit gebouw op de fundamenten daarvan staat.

Een nog grimmiger lokaal verhaal vertelt dat Radboud, die in de zevende en achtste eeuw leefde, christelijke gevangenen door een valluik in een kalkput liet vallen. Het valluik dat bewaard zou zijn gebleven, hoort bij die overlevering. Het is geen vaststaand bewijs dat dit hier is gebeurd, en het huidige kasteel is eeuwen jonger dan de koning.

Muren konden niet alles tegenhouden

In 1572 vonden opstandelingen een manier om de verdedigers te verslaan zonder de muren te doorbreken. Ze gebruikten vrouwen en kinderen uit de stad als menselijk schild. Volgens historicus Peter Swart gaven de verdedigers zich na zeven uur over, omdat ze niet op hun eigen families wilden schieten. Een grimmig contrast met de veilige schuilplaats die het kasteel in 1517 was geweest.

Nadat vanaf 1578 nieuwe stadswallen waren aangelegd, verloor het kasteel zijn verdedigingsfunctie en raakte het in verval. Tussen 1890 en 1897 volgde een restauratie onder leiding van P.J.H. Cuypers.

Later bood het gebouw onderdak aan iets heel anders. Op 4 september 1939 werd Rembrandts *De Nachtwacht* hier in veiligheid gebracht. Het schilderij bleef er tijdelijk, tot het in mei 1940 naar een bunker in de duinen bij Castricum werd overgebracht.

Wat het overgebleven gebouw vertelt

Let buiten op de twee bewaard gebleven woonvleugels, de twee vierkante torens en de ronde hoektoren. Andere delen zijn verdwenen; alleen de contouren zijn nog zichtbaar. De overgebleven vertrekken geven een ander beeld van het kasteelleven dan een ruïne zoals Ruïne van Brederode. Hier kun je zowel de verdedigingsvorm als de ruimtes daarbinnen herkennen.

Kijk in de Ridderzaal omhoog naar het balkenplafond. In de jaren negentig kwamen beheerders Henk en Ina de Beer met een oude foto waarop te zien was dat de zaal ooit zo’n plafond had gehad. Het werd teruggebracht, waardoor de zaal zijn bijzondere akoestiek kreeg. Wat je boven je ziet, is het resultaat van een foto die serieus werd genomen, niet zomaar een gok naar hoe een middeleeuwse zaal eruit zou moeten zien.

Goed om te weten

  • Ga naar de oostkant van de haven van Medemblik.
  • Neem iets warms mee voor de wandeling rond het kasteel.
  • Neem de tijd om buiten de contouren van de verdwenen delen te volgen.
  • Vergeet in de Ridderzaal niet omhoog te kijken.
  • Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website

Wat mensen zeggen