DiscoverAround

KASTEEL

Kasteel Heeswijk

Noord-Brabant · KASTEEL

Een omgracht kasteel bij Heeswijk, met torens, water en museumzalen die hun karakter danken aan negentiende-eeuwse verzamelaars. Binnen vind je houtsnijwerk, schilderijen en hergebruikte voorwerpen.

★ 4,6 Google★ 4,4 TripAdvisor

Een kasteel achter de gracht

Kasteel Heeswijk is een voormalige waterburcht bij Heeswijk in Noord-Brabant. Nu is het een kasteelmuseum met zalen die hun karakter danken aan negentiende-eeuwse verzamelaars. In 1672 verbleef Lodewijk XIV hier tijdens zijn veldtocht tegen de Republiek. De Franse koning betrok de Tinkamer. Kijk goed naar de houten lambrisering: achter een verborgen deur zit een middeleeuws toilet. Een klein, praktisch detail in een kamer waar een koning verbleef.

Bij dit kasteel loont het om naar het geheel én naar de details te kijken: buiten de torens en het water, binnen de meubels, het houtsnijwerk en de hergebruikte voorwerpen. Wat je ziet is geen onveranderde middeleeuwse vesting. Het gebouw is steeds aangepast: voor de verdediging, voor het leven op een buitenplaats en om de verzameling van een ambitieuze familie te tonen.

Van vesting naar buitenplaats

Rond 1080 stond hier al een voorganger: een mottekasteel op een opgeworpen heuvel. In de middeleeuwen werd de heuvel afgegraven en kwam er een kasteel voor in de plaats. De ligging bij de Aa was belangrijk. Schepen die van de Peel naar ’s-Hertogenbosch voeren, kwamen hierlangs.

Graaf Johan Cirksena van Oost-Friesland bouwde een bakstenen voorburcht met banden van lichte natuursteen. De west- en zuidvleugel staan er nog. Let op dat gestreepte metselwerk als je dichterbij komt. Rond 1600 probeerde prins Maurits Heeswijk twee keer tevergeefs in te nemen. Zijn halfbroer Frederik Hendrik slaagde daar in 1629 wel in, voordat hij ’s-Hertogenbosch belegerde. Na de komst van Lodewijk XIV in 1672 werden de verdedigingswerken verwoest en werd het kasteel een buitenplaats.

In 1835 kocht gouverneur André van den Bogaerde van Terbrugge het vervallen landgoed. Door zijn verbouwing kreeg het de vorm van een neogotisch kasteel, met ruimte voor schilderijen, middeleeuwse beelden, kunstvoorwerpen en curiosa.

Een altaar dat in geen kamer paste

Andrés zonen Louis en Alberic breidden de verzameling uit. Om die onder te brengen werden de Wapenzaal en de IJzertoren toegevoegd. In de negentiende eeuw kocht Jonker Louis het enorme barokke hoogaltaar uit de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. Geen enkele kamer in het kasteel was groot genoeg.

Daarom werden delen van het altaar verwerkt in de Wapenzaal, terwijl vier zuilen tuinbanken werden. Twee verdwenen altaarengelen doken in 2007 weer op in België. Denk aan dat uit elkaar gehaalde altaar als je de kamers bekijkt: niet alles was oorspronkelijk bedoeld als kasteelversiering.

De verzameldrift zorgde ook voor een ongewone woonsituatie binnen de familie. Toen Donatus van den Bogaerde in 1895 overleed, verbood zijn testament dat er tot 1963 iemand in het kasteel woonde. Zo wilde hij de kunstcollectie bij elkaar houden. Dat pakte anders uit: vanaf 1899 werd een groot deel van de verzameling tijdens tien veilingen verkocht. Zijn erfgenaam baron Andreas en diens vrouw gingen in 1949 daarom in het koetshuis wonen.

Het water en de laan

De gracht diende niet alleen voor de verdediging, maar heeft ook een oorlogsverhaal. Op 17 september 1944 misten Amerikaanse parachutisten hun beoogde landingsgebied en kwamen ze rond het kasteel neer. Legeraalmoezenier kapitein Sampson belandde in de gracht. Hij trok een andere parachutist aan diens parachute uit het water.

Zelfs de toegangsweg heeft onverwachte sporen uit het verleden opgeleverd. In 2017 werden twee kanonnen teruggevonden in de moestuin. Buurtbewoner Johan de Visser herinnerde zich dat ze aan weerszijden van de kasteellaan hadden gestaan. Volgens hem waren ze tijdens wegwerkzaamheden in de tuin gedumpt, met witgeschilderde uiteinden om de weg te markeren.

Blijf even bij het water staan en kijk terug naar de gebouwen. De gracht, de voorburcht en de latere torens horen bij verschillende hoofdstukken van dezelfde plek.

Goed om te weten

  • Ga naar Heeswijk in Noord-Brabant; het kasteel ligt vlakbij.
  • Neem de tijd voor zowel de museumzalen als de buitenkant.
  • Draag comfortabele schoenen om het kasteelterrein te verkennen.
  • Bekijk in de Tinkamer de houten lambrisering van dichtbij.
  • Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website

Wat mensen zeggen