DiscoverAround

PARK

Landgoed Heuven

Arnhem · Park · Gratis

Een heuvelachtig landgoed bij Rheden, met wandelingen door bossen en landbouwgrond, de Rhedense schaapskudde en een houten Noors huis tussen de bewaard gebleven landgoedgebouwen.

★ 4,5 Google

Een landgoed met een Noors huis

Een van de bewaard gebleven huizen op Landgoed Heuven kwam als bouwpakket uit Noorwegen. In 1903 kocht J.G. Wurfbain het houten gebouw op een kunstnijverheidstentoonstelling in Musis Sacrum in Arnhem. Het is een verrassend onderdeel van dit heuvelachtige landgoed bij Rheden, waar bos, landbouwgrond en oude bedrijfsgebouwen naast elkaar liggen.

Heuven is ongeveer 100 hectare groot en maakt deel uit van Nationaal Park Veluwezoom. Kom wandelen en bekijk meer dan alleen bomen: een koetshuis, schaapskooien, boerderijen en het Noorse huis vertellen elk een stukje van de geschiedenis van het landgoed. De heideheuvel van de Posbank ligt op ongeveer een kwartier lopen, maar ook aan de voet van de heuvels heeft Heuven een eigen verhaal.

Het verdwenen landhuis

Het landgoed wordt genoemd in een akte uit 1379 en was eeuwenlang het thuis van de familie Van Heerde. Het oorspronkelijke huis werd in de zeventiende eeuw gesloopt. In 1856 kocht de Amsterdamse bankier J.W. Wurfbain Heuven. Vier jaar later liet hij een nieuw landhuis bouwen op een heuvel, gekozen vanwege het weidse uitzicht over de IJsselvallei.

Dat huis werd in 1940 gesloopt, na het overlijden van zijn zoon. De gebouwen die het dagelijks leven op het landgoed mogelijk maakten, bleken langer mee te gaan. Kijk uit naar het koetshuis uit 1861, dat vermoedelijk is ontworpen door Martinus Gerardus Tétar van Elven. Ook de rentmeesterswoning, verschillende boerderijen en schaapskooien zijn bewaard gebleven.

Het Noorse huis stond achter het latere landhuis. Catharina Wurfbain trok er in 1939 in en woonde er tot haar dood in 1976. Haar vader had het voor haar gekocht en ze werd op het landgoed begraven. Het houten bouwpakkethuis overleefde het statige landhuis waar het ooit achter stond.

De hoed van de herder en de geadopteerde lammeren

Heuven is de thuisbasis van de Rhedense schaapskudde. Bij de schaapskooi horen twee bijzonder menselijke verhalen. In 1963 mocht herder Elissen volgens zijn arbeidsregels geen hoed dragen tijdens het werk met de kudde. Men was bang dat hij te veel op een jachtopziener zou lijken.

Eind jaren zestig begon het nieuwe bestuur van de kudde een lammerenadoptieactie. Die was bijna te succesvol: er werden meer lammeren geadopteerd dan er werkelijk waren geboren. Als adoptanten hun dier kwamen bekijken, wees de herder een ooilam met een bruine vlek aan. Een klein herkenningsteken hielp het verschil tussen de actie en de werkelijke kudde te overbruggen.

Kijk ook naar de kleinere gebouwen

Zoek naast het oude koetshuis naar het kleine pauwenhuisje. Jarenlang bood het onderdak aan witte pauwen. In 2002 namen vrijwilligers van De Spaander, die zich inzetten voor het plaatselijke erfgoed, het initiatief voor de restauratie. Zo bleef een bescheiden gebouw bewaard dat naast de grotere landgoedgebouwen gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.

Het grootste deel van Heuven werd in 1969 verkocht aan Natuurmonumenten. Tegenwoordig zit in een voormalige boerderij het bezoekerscentrum Veluwezoom, met daarnaast de tuin van IVN Oost Veluwezoom. Veeteelt en akkerbouw gaan door op ecologische basis. Let tijdens je wandeling op hoeveel van Heuven nog een werkend boerenlandschap is: akkers, boerderijgebouwen en schaapskooien, in plaats van alleen de tuin van een verdwenen landhuis.

Goed om te weten

  • Neem het bezoekerscentrum Veluwezoom op het landgoed als startpunt.
  • Houd rekening met de heuvels; dit is geen vlakke parkwandeling.
  • Draag comfortabele wandelschoenen die geschikt zijn voor bospaden.
  • Zoek naast het oude koetshuis naar het kleine pauwenhuisje.
  • Openingstijden en prijzen kunnen veranderen. Check de officiële website voor je gaat. Officiële website

Wat mensen zeggen